Recensie: Het Geluk van Limburg (4 sterren)

Op zondag 27 juli ging Het Geluk van Limburg in première in de Rodahal te Kerkrade. Een familiekroniek die zich afspeelt in de periode 1900–1970, waarin de opkomst en ondergang van de mijnindustrie in Zuid-Limburg centraal staat. Het verhaal gaat over de Limburgse mijnwerker Huub Vincken, gespeeld door Huub Stapel, die van begin tot eind de aandacht van het publiek weet vast te houden.

De voorstelling begint met een zwart-witfilm van mijnwerkers op een scherm, dat is verwerkt in het prachtige decor, bestaande uit onder andere de mijnschachten en het landgoed van de familie Vincken. Vervolgens verschijnt Huub op het toneel en benoemt hij enkele namen van mensen die in de mijnen zijn overleden. Het geluid is op dat moment nog niet optimaal afgesteld, waardoor het een en ander onverstaanbaar blijft. Gelukkig werd dit later in de eerste akte beter.

Wanneer kleinzoon Sjefke, knap gespeeld door Christopher Hatton, verschijnt en vraagt of zijn opa Huub meegaat naar de sluiting van de mijn Willem-Sophia, merk je dat het verleden zwaar weegt. “Het is te pijnlijk,” vertelt Huub. Het gesprek tussen opa en kleinzoon brengt steeds andere herinneringen naar boven, die mooi worden gespeeld door de cast. Hierdoor krijg je een duidelijk beeld van de situatie in Zuid-Limburg in die tijd.

Tijdens de voorstelling kun je als publiek zowel op het toneel als op het grote scherm meekijken wat er gebeurt. Doordat er twee cameramensen op het toneel staan en de emoties vastleggen, kun je de kleinste mimiektrekjes ontzettend goed meekrijgen, doordat deze in zwart-wit op het scherm worden getoond. Waar het in de eerste minuten wat onwennig oogt dat er cameramensen op het toneel bewegen, blijkt dit al snel een sterk element in de voorstelling. Er gebeurt veel op het toneel, en door het werk van de camera krijg je van alle personages net wat meer mee. Klein spel wordt groot en duidelijk zichtbaar, waardoor het nog realistischer overkomt.

Het aangrijpende verhaal komt mede door de sterke cast erg goed over. Huub Stapel zorgt ervoor dat je als publiek de geluksmomenten, innerlijke strijd, het verdriet en de woede allemaal goed meekrijgt.

Magtel de Laat speelt Barbera Vincken, de vrouw van Huub. Ze laat overtuigend zien dat het geen makkelijke relatie is. Ze is ook zeker niet op haar mondje gevallen wanneer dingen haar niet aanstaan. Haar acteerwerk is sterk, en tijdens “Van de lucht kan een mens niet leven” hoor je dat Magtel bij de top van de musicalindustrie hoort.

Buddy Vedder speelt de rol van Albert van Zuylen, een harde man voor wie de kolenopbrengst belangrijker is dan de werkomstandigheden van de kompels. In het publiek voel je dat mensen Buddy sympathiek vinden, maar niet in deze rol. Hij speelt zo overtuigend dat je haast een hekel aan hem krijgt.

Nandi van Beurden speelt Thea Hanssen, die haar lot verbindt aan dat van Albert van Zuylen. De chemie, maar ook de spanningen tussen beiden, zijn sterk vertolkt — vanaf de eerste ontmoeting tot het tragische einde. Ze speelt met zoveel overtuiging dat de invloed van de kerk in die tijd pijnlijk zichtbaar wordt. Je krijgt zowaar medelijden met haar. Ook in deze voorstelling is haar zang weer loepzuiver en weet ze te raken.

Een andere belangrijke dubbelrol, namelijk die van mijneigenaar Henri Poels en pastoor Vaessen, wordt gespeeld door Xander van Vledder. Huub verkoopt zijn grond aan de mijn van Poels en de kerk, gelokt door de belofte van een beter bestaan. De dubbelrol vraagt om serieus spel, maar ook zeker om humor, en Van Vledder slaagt erin het publiek meermaals aan het lachen te krijgen.

En dan schittert duizendpoot Emil Szarkowicz ook nog in de cast, in zijn rol als Poolse kompel Emil. Zijn personage staat symbool voor de hechte band tussen de mijnwerkers – een loyaliteit die tot de dood standhoudt. Zijn spel springt eruit, mede door de dialogen die hij heeft met Huub. Als bezoeker voel je je direct verbonden met hem. Daarnaast speelt hij tijdens de voorstelling ook prachtig klarinet, viool en saxofoon.

Het Geluk van Limburg is een ode aan de veerkracht, liefde en verbondenheid van een Limburgse familie, maar vertelt een geschiedenis die voor alle Nederlanders betekenisvol is. De voorstelling wordt in ABN opgevoerd, en waar sommige liederen in het Limburgs zijn, kun je via het scherm de Nederlandse vertaling volgen. Tijdens het laatste nummer, dat prachtig wordt ingezet door Sjefke en afgesloten met de hele cast, wordt de boodschap van het lied voor iedereen duidelijk.

De voorstelling is nog tot november te zien in de Rodahal te Kerkrade.