Op zondagmiddag 18 januari ging Foxtrot – De Annie M.G. Schmidt en Harry Bannink musical in première in het DeLaMar Theater in Amsterdam. De musical speelt zich af in Nederland in de jaren dertig: een tijdperk waarin revue, nachtclubs en licht amusement bloeien, terwijl onder de oppervlakte economische onzekerheid en politieke dreiging steeds nadrukkelijker voelbaar worden. Juist dat spanningsveld vormt het kloppend hart van deze nieuwe uitvoering.
Het verhaal volgt Josien, een naïef en duidelijk beschermd meisje uit de provincie, die haar geluk zoekt in de grote stad. Ze belandt in een artiestenpension waar ze Jules en Lisette ontmoet, revuesterren die optreden in een nachtclub aan het Rembrandtplein. Pensionhoudster Mathilde laat hen zich voordoen als respectievelijk leraar Duits en zangdocent, zodat Josien binnen de grenzen van fatsoen en veiligheid blijft die haar zijn meegegeven. Wanneer Josien gevoelens ontwikkelt voor Jules, terwijl zijn hart elders ligt, ontspint zich een web van verlangens, misverstanden en verborgen relaties. De situatie kantelt definitief wanneer Paul — Jules’ geheime liefde — met Josien in bed belandt en een zwangerschap de personages dwingt tot keuzes zonder uitweg. Onder de intieme drama’s schuift ongemerkt een politieke dreiging naar voren.
De voorstelling opent krachtig met De Dertiger Jaren, een nummer dat direct sfeer zet en het publiek onderdompelt in de wereld van revue en tijdsbeeld. Teuntje Post maakt grote indruk als Josien. Ze zet haar neer als een jong, vrijwel conservatief opgevoed meisje, gewend zich te voegen naar wat hoort en verwacht wordt. Juist die ingehouden start maakt haar transformatie des te indrukwekkender. Gaandeweg zie je hoe Josien zich losmaakt van haar naïviteit en voorzichtig haar eigen verlangens begint te ontdekken. Die ontwikkeling wordt niet alleen gespeeld, maar ook zichtbaar gemaakt in houding, uitstraling en kostuums, die subtiel meegroeien met haar innerlijke verandering. In de zelfmoordscène, waarin zij To be or not to be zingt, bouwt Post de spanning richting het einde van de scène overtuigend op.
Voor Gerrie van der Klei betekent Foxtrot een bijzondere terugkeer. In 1977 stond zij al in deze musical, toen als Lisette; nu vertolkt zij pensionhoudster Mathilde. Haar Mathilde is een vrouw die duidelijk door het leven is gevormd: gehard en doorgewinterd, maar niet zonder kwetsbaarheid. Van der Klei geeft haar een rauwe eerlijkheid, mede door haar karakteristieke stemgeluid. In haar solo Kleine zwakke vrouw toont zij die gelaagdheid volledig, wat haar terecht een warm en langdurig applaus oplevert.
William Spaaij overtuigt met intens spel, vooral in zijn monoloog. Zijn chemie met Renée de Gruijl voelt warm en vertrouwd, bijna als een broer-zusverhouding. Het speelse, kittige tegenspel werkt verfrissend en geeft hun scènes extra lading. De relatie tussen zijn personage en Josien is juist ingetogen en ontroerend; de bijna vaderlijke manier waarop hij haar benadert, vol zorg en aandacht, zorgt voor momenten die blijven hangen. Marjolijn Touw brengt met haar scherpe timing, humor en herkenbare Amsterdamse tongval precies de tegenkleur die de voorstelling nodig heeft.
Het decor is groot en slim ontworpen, waardoor met één constructie moeiteloos verschillende locaties worden opgeroepen. Het live-orkest is zichtbaar op het toneel geplaatst, een keuze die eerder ook werd gemaakt bij producties van MediaLane, zoals Malle Babbe – De Rob de Nijs Musical, Doe Maar! en Dear Evan Hansen. Het draagt merkbaar bij aan de levendigheid van de voorstelling.
De muziek van Harry Bannink en de teksten van Annie M.G. Schmidt blijken onverminderd krachtig, met bekende nummers als Romeo en Julius, Sorry dat ik besta, uiteraard Foxtrot en als prachtig opbouwend sluitstuk Dansen op een vulkaan.
Wat Foxtrot extra bijzonder maakt, is hoe actueel het verhaal voelt. Je waant je in de jaren dertig, maar tegelijk is de link met het heden onmiskenbaar. Terwijl oorlog dreigt en de wereld zichtbaar verandert, dansen we met z’n allen door op een vulkaan: wetend wat er speelt, maar toch kijkend de andere kant op. Juist dat spanningsveld geeft de voorstelling een extra lading en maakt haar pijnlijk herkenbaar.
Foxtrot de Musical is te zien tot en met 26 juli 2026.
Castfoto's: Musicalweb
Scenefoto's: Danny Kaan
